Tiểu đường tuýp 2 và phương pháp điều trị

Các trang thông tin khi đề cập đến tiểu đường vẫn gọi nó là “1 trong 7 căn bệnh về lối sống trong xã hội hiện đại”. Điều này cho thấy phần lớn mọi người đều nghĩ rằng tiểu đường xuất hiện ở những người có vấn đề về lối sống như trong ăn uống, vận động hoặc việc kiểm soát stress. Tuy nhiên, thực tế, tất cả những miêu tả trên chỉ phù hợp với bệnh tiểu đường tuýp 2, chiếm 90% trong khoảng 400.000 người mắc bệnh tiểu đường hiện nay trên thế giới. Bên cạnh đó, tiểu đường còn được phân thành tiểu đường tuýp 1 và tiểu đường thai kỳ phụ thuộc vào nguyên nhân phát bệnh mà các nhà khoa học ghi nhận được.

Tìm hiểu về tiểu đường

Bệnh tiểu đường là tình trạng cơ thể mất khả năng khống chế lượng glucose trong máu, dẫn đến lượng đường huyết trong máu luôn ở mức cao. Điều này xuất hiện khi có sự rối loạn chức năng của insulin, một loại hormon được tuyến tụy sản xuất ra nhằm kiểm soát lượng đường huyết trong máu.
Glucose được hệ tiêu hóa phân giải và tổng hợp từ lượng thức ăn hàng ngày của con người. Glucose có trong máu được insulin chuyển vào tế bào để tạo ra năng lượng cần thiết cho các hoạt động của con người. Nếu insulin gặp vấn đề trong việc thực hiện chức năng của mình, lượng đường trong máu sẽ không thể tự thẩm thấu vào tế bào, mắc kẹt trong mạch máu và dẫn đến lượng đường huyết tăng cao. Lý do gây nên nhiều biến chứng khác cho cơ thể con người, trong đó đặc biệt có bệnh võng mạc tiểu đường, bệnh thận tiểu đường, bệnh thần kinh ngoại biên (hay còn gọi là bệnh thần kinh tiểu đường).

Tiểu đường tuýp 2 là gì?

Tiểu đường tuýp 1 và tiểu đường tuýp 2 cũng sử dụng một cơ chế gây bệnh khi tác động đến insulin trong cơ thể. Tuy nhiên, trong khi tiểu đường tuýp 1 là tình trạng cơ thể không thể tiết ra insulin do các tế bào có chức năng này tại tuyến tụy đã bị phá hủy thì tiểu đường tuýp 2 ghi nhận sự suy giảm chức năng của insulin.
Kết quả hình ảnh cho tiểu đường type 2

Tiểu đường tuýp 2

Tiểu đường tuýp 2 được đặc trưng bởi tình trạng đường huyết cao, kháng insulin và thiếu hụt insulin tương đối. Tình trạng các cơ quan như mỡ, gan và các tế bào cơ  không phản ứng phù hợp với insulin dẫn đến các chức năng của insulin không thể được thực hiện hiệu quả được gọi là hiện tượng kháng insulin.
Khi lượng đường huyết quá cao, insulin sẽ chuyển glucose đến lưu trữ tại gan và ngăn chặn gan giải phóng lượng glucose này cho đến khi đường huyết trong máu giảm xuống. Tuy nhiên, trong điều kiện kháng insulin, gan không được sự kiểm soát của insulin sẽ tự do giải phóng glucose dẫn đến đường huyết tăng cao. Bên cạnh đó, các tế bào cũng từ chối tiếp nhận glucose từ insulin dẫn đến việc glucose vẫn lưu lại trong máu và gây nên bệnh tiểu đường.
Tuy nhiên, không phải tất cả các tình trạng kháng insulin đều gây nên bệnh tiểu đường mà còn liên quan mật thiết đến tình trạng giảm tiết insulin của tế bào beta trong tuyến tụy.
Bệnh tiểu đường tuýp 2 thường gặp ở người trên 40 tuổi, có trường hợp gặp ở thanh thiếu niên nhưng tỷ lệ này không nhiều. Bệnh thường tiến triển chậm và không đem lại quá nhiều khó chịu cho người bệnh. Thông thường, bệnh nhân không tự biết được tình trạng bệnh của mình.

Nguyên nhân dẫn đến tiểu đường tuýp 2

Nguyên nhân của tiểu đường tuýp 2 được ghi nhận hiện nay bao gồm lối sống và yếu tố di truyền. Các nguyên nhân có thể tồn tại độc lập hoặc kết hợp với nhau.
– Lối sống
Các vấn đề về lối sống có khả năng tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 bao gồm béo phì và thừa cân, thiếu hoạt động thể chất, ăn không đủ dinh dưỡng, căng thẳng hoặc sự đô thị hóa. Lượng chất béo được hấp thụ quá nhiều trong khẩu phần ăn, đặc biệt là các chất béo bão hòa có khả năng làm rối loạn sự hoạt động của insulin, dẫn đến hiện tượng kháng insulin.

Béo phì khiến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tăng cao

Ngoài ra, chế độ ăn uống không cân bằng dinh dưỡng, thói quen ăn uống không lành mạnh hoặc thiếu tập thể dục có thể là nguyên nhân dẫn đến bệnh tiểu đường. Bên cạnh đó, hút thuốc, thiếu ngủ, các chất ô nhiễm cũng được đánh giá là có liên quan đến bệnh tiểu đường.
– Di truyền
Trong gia đình nếu có thành viên bị bệnh tiểu đường tuýp 2 gây nên tỷ lệ mắc bệnh cao hơn cho các thành viên khác. Nếu trong một cặp sinh đôi có một người mắc bệnh thì tỷ lệ người còn lại mắc bệnh lên đến 90%. Tỷ lệ này là 25% – 50% đối với anh chị em trong một gia đình. Yếu tố di truyền nếu kết hợp với điều kiện lối sống sẽ tăng khả năng khởi phát hơn.

Triệu chứng thường thấy của tiểu đường tuýp 2

Tiểu đường tuýp 2 thường có diễn biến từ từ và không dễ dàng để phát hiện trong những năm đầu tiên. Người bệnh phần lớn đều không biết đến tình trạng bệnh của mình và chỉ phát hiện ra cho đến khi đi kiểm tra sức khỏe định kỳ. Bệnh tiểu đường không gây nên nhiều đau đớn hay khó chịu cho người bệnh, tuy nhiên, vẫn có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. Thực chất, người bệnh không chết vì bản thân bệnh tiểu đường mà là vì những biến chứng mà bệnh tiểu đường có thể gây ra.
Các triệu chứng thường gặp của bệnh tiểu đường bao gồm: chứng đa niệu (đi tiểu nhiều), khát nước, nhanh đói, sụt cân hoặc mệt mỏi. Trong thời kỳ đầu, những triệu chứng này khá giống với bệnh cảm lạnh nên thường bị bỏ qua và không đi kiểm tra kỹ tại các cơ sở y tế. Tình trạng có thể nặng hơn khi được phát hiện và đã bỏ qua thời kỳ tốt nhất để kiểm soát bệnh. Các triệu chứng khác có thể được ghi nhận bao gồm: mờ mắt, da khô và ngứa, nhiễm trùng, giảm khả năng sinh dục.
Kết quả hình ảnh cho đi tiểu nhiều

Đi tiểu nhiều cũng là triệu chứng dễ nhận thấy của bệnh nhân tiểu đường

Bệnh tiểu đường tuýp 2 được phát hiện dựa trên các xét nghiệm lượng đường trong máu, HbA1c hoặc xét nghiệm dung nạp glucose 75g đường uống (75g OGTT).
Thời gian sống trung bình của bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 là từ 10 đến 20 năm. Nguyên nhân tử vong chủ yếu do các biến chứng về bệnh tim, thận. Mù lòa và suy giảm trí nhớ hoặc phải cắt cụt chân tay do lưu lượng máu kém cũng là một trong các biến chứng nguy hiểm của bệnh tiểu đường tuýp 2.

Cách điều trị tiểu đường tuýp 2

Khác với tiểu đường tuýp 1 chỉ có thể tiêm insulin để bổ sung lượng insulin thiếu hụt của cơ thể, tiểu đường tuýp 2 có thể được điều trị bằng đa dạng có phương pháp khác nhau.
– Điều chỉnh lối sống
Thay đổi thói quen sống là biện pháp căn bản trong điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2. Phương pháp này yêu cầu kết hợp giữa chế độ ăn uống hợp lý và tập thể dục thích hợp. Mục đích của phương pháp này nhằm kiểm soát lượng đường glucose trong máu, giảm lượng chất béo trong cơ thể. Việc phẫu thuật giảm cân cũng được đánh giá là có hiệu quả trong việc điều trị bệnh tiểu đường.
Kết quả hình ảnh cho người cao tuổi tập thể dục

Hãy điều chỉnh thói quen sinh hoạt của bạn ngay hôm nay

Trong giai đoạn đầu, bệnh nhân có thể kiểm soát bệnh bằng cách điều chỉnh các thói quen sống thích hợp. Tuy nhiên, khi bệnh trở nên nặng hơn, việc chỉ sử dụng phương pháp trên trở nên không còn phù hợp nữa và bệnh nhân cần tìm kiếm các loại phương pháp khác. Thông thường, nếu những thay đổi trong lối sống không thể làm giảm lượng đường trong máu sau 6 tuần thì bệnh nhân nên kết hợp với việc sử dụng các loại thuốc hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường.
– Dùng thuốc hoặc tiêm insulin
Trong khi dùng thuốc không có hiệu quả với tiểu đường tuýp 1 do tế bào tiết ra insulin trong tuyến tụy đã bị phá hủy thì đối với tiểu đường tuýp 2, phương pháp này lại tỏ ra hiệu quả. Các loại thuốc hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2 trên thị trường hiện nay có công dụng trong việc tăng khả năng tiết insulin của tế bào beta, kiểm soát và làm giảm lượng glucose trong máu.
Trên thực tế, nếu được kiểm soát tốt, bệnh nhân có thể sinh hoạt như người bình thường. Tuy nhiên, bệnh tiểu đường tuýp 2 không thể chữa trị dứt điểm được. Nếu ngừng sử dụng thuốc hoặc ngừng kiểm soát thói quen sống, lượng đường huyết có thể tăng trở lại.
Trong một số trường hợp bị bệnh tiểu đường tuýp 2, người bệnh được chỉ định tiêm insulin để tăng cường lượng insulin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng là cần thiết và dùng thuốc đã đủ để kiểm soát tình trạng bệnh.
Kết quả hình ảnh cho tiêm insulin

Bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 phụ thuộc vào Insulin

Trên đây là toàn bộ những thông tin về căn bệnh tiểu đường tuýp 2 thường gặp mà chúng tôi muốn gửi đến các bạn. Hy vọng các bạn sẽ có cái nhìn tổng quan hơn về căn bệnh này, tránh hoang mang, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của bản thân. 

Minh Đức